Ngày 26/3/1931 được xác định là Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày 3/2/1930, Đảng sớm nhận thấy vai trò quan trọng của lực lượng thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng.

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 2 (20–26/3/1931) do Trần Phú chủ trì, Trung ương Đảng đã quyết định thống nhất các tổ chức thanh niên thành Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương, đánh dấu sự ra đời của tổ chức thanh niên cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Ngay sau khi thành lập, Đoàn đã nhanh chóng phát triển lực lượng đoàn viên trong cao trào cách mạng 1930–1931, tiêu biểu là phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh. Trong giai đoạn này xuất hiện nhiều tấm gương thanh niên tiêu biểu như Lý Tự Trọng, với câu nói bất hủ trước tòa án thực dân:“Con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng, không thể có con đường nào khác.”

Trải qua từng giai đoạn lịch sử, để phù hợp với nhiệm vụ cách mạng, tổ chức Đoàn nhiều lần đổi tên, nhưng luôn giữ vững mục tiêu tập hợp, giáo dục và phát huy vai trò xung kích của thanh niên.

Đến Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ III (1961), ngày 26/3/1931 chính thức được chọn làm Ngày thành lập Đoàn hằng năm. Từ năm 1976 đến nay, tổ chức mang tên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.

Trải qua 95 năm, Đoàn luôn là lực lượng nòng cốt của tuổi trẻ Việt Nam, tiên phong trong các phong trào cách mạng, đóng góp quan trọng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, thanh niên Việt Nam tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng của các thế hệ đi trước, thể hiện vai trò xung kích trên nhiều lĩnh vực:

Thứ nhất, tiên phong trong học tập và đổi mới sáng tạo. Thanh niên ngày nay đang đóng vai trò quan trọng trong khoa học – công nghệ, chuyển đổi số, khởi nghiệp sáng tạo, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0.

Thứ hai, tích cực tham gia xây dựng và phát triển đất nước.Các phong trào như tình nguyện vì cộng đồng, phát triển kinh tế địa phương, hỗ trợ vùng sâu vùng xa, bảo vệ môi trường… cho thấy tinh thần trách nhiệm xã hội ngày càng cao của thế hệ trẻ.

Thứ ba, góp phần bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh mới.Thanh niên Việt Nam hôm nay không chỉ tham gia lực lượng vũ trang, nghĩa vụ quân sự, mà còn đóng góp vào bảo vệ chủ quyền, an ninh mạng, an ninh quốc gia và đấu tranh trên mặt trận thông tin.

Thứ tư, giữ gìn bản sắc văn hóa và nuôi dưỡng lòng yêu nước.Trong thời đại hội nhập quốc tế, thanh niên Việt Nam cần vừa tiếp thu tinh hoa thế giới, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và tinh thần yêu nước, tiếp nối truyền thống mà các thế hệ đi trước đã dày công vun đắp.

Từ câu nói của Lý Tự Trọng cách đây gần một thế kỷ đến những khát vọng phát triển đất nước hôm nay, lịch sử đã chứng minh rằng tuổi trẻ luôn là lực lượng xung kích của dân tộc. Trong giai đoạn mới, thanh niên Việt Nam tiếp tục mang trên vai sứ mệnh học tập, sáng tạo, cống hiến và bảo vệ Tổ quốc, góp phần xây dựng một Việt Nam phồn vinh, hùng cường và hội nhập quốc tế sâu rộng.

TRẦN THỊ DIỄM TRÂM