Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển với nhiều thời cơ và thách thức mới, việc nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền của Đảng, xây dựng hệ thống chính trị hoạt động hiệu lực, hiệu quả và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là những điều kiện nền tảng để phát huy nguồn lực quốc gia, tăng cường đồng thuận xã hội và hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc theo định hướng Đại hội XIV của Đảng.

Thứ nhất, đổi mới tư duy phát triển và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của đất nước. Một nội dung nổi bật của chuyên đề là yêu cầu chủ động nắm bắt thời cơ, phát huy nội lực và nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động của tình hình quốc tế. Tự chủ chiến lược không đồng nghĩa với khép kín hay tách biệt khỏi thế giới, mà thể hiện ở khả năng chủ động xác định mục tiêu, lựa chọn chính sách và bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc trên cơ sở độc lập, tự chủ. Để thực hiện yêu cầu này, cần phát huy nguồn lực con người, thúc đẩy phát triển kinh tế, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế theo hướng chủ động, thực chất và hiệu quả.

Thứ hai, nâng cao chất lượng xây dựng Đảng gắn với đổi mới toàn diện hệ thống chính trị. Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định đối với việc giữ vững định hướng phát triển và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia. Công tác này cần được triển khai đồng bộ trên các phương diện chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Trong đó, chú trọng củng cố bản lĩnh chính trị, nâng cao chất lượng giáo dục lý luận, xây dựng chuẩn mực đạo đức công vụ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên. Đặc biệt, cần xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực và uy tín, có tinh thần đổi mới, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Việc xây dựng Đảng phải gắn liền với nâng cao chất lượng hoạt động của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội, bảo đảm sự phối hợp thống nhất trong toàn hệ thống chính trị.

Thứ ba, hoàn thiện phương thức quản trị quốc gia và tăng cường kiểm soát quyền lực. Tinh gọn tổ chức bộ máy cần đi đôi với phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, nâng cao trách nhiệm thực thi và cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đẩy mạnh cải cách hành chính, cải cách tư pháp và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện chính sách. Bên cạnh đó, chuyển đổi số cần được xem là động lực đổi mới phương thức quản lý, góp phần tăng tính công khai, minh bạch và khả năng giám sát hoạt động công vụ. Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải được thực hiện kiên quyết, gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ và trách nhiệm giải trình của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.

Thứ tư, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. Đại đoàn kết toàn dân tộc là nguồn sức mạnh quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Để phát huy sức mạnh đó, cần bảo đảm sự gắn kết giữa vai trò lãnh đạo của Đảng, chức năng quản lý của Nhà nước và quyền làm chủ của Nhân dân. Mọi chủ trương, chính sách cần hướng đến lợi ích chính đáng của người dân, đồng thời tạo điều kiện để Nhân dân tham gia đóng góp ý kiến, giám sát và phản biện xã hội. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, tăng cường gắn bó với cơ sở và nâng cao hiệu quả tập hợp các tầng lớp nhân dân. Công tác dân vận cần được thực hiện linh hoạt, thiết thực, chú trọng đối thoại, giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh trong đời sống xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Thứ năm, phát huy vai trò của chuyển đổi số trong thực hành dân chủ và nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận chính trị. Sự phát triển của công nghệ số mở ra những phương thức mới để người dân tiếp cận thông tin, sử dụng dịch vụ công và tham gia giám sát hoạt động quản lý nhà nước. Tuy nhiên, quá trình này cần gắn với việc phổ cập kỹ năng số, thu hẹp khoảng cách tiếp cận công nghệ và bảo đảm cơ hội tham gia bình đẳng cho các nhóm dân cư. Đối với các cơ sở giáo dục đại học, yêu cầu đặt ra là đổi mới phương pháp giảng dạy lý luận chính trị theo hướng tăng cường tương tác, phát triển tư duy độc lập và năng lực phản biện khoa học của sinh viên. Giảng viên cần kết hợp kiến thức lý luận với các vấn đề thực tiễn, tích cực ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo, đồng thời nâng cao khả năng định hướng thông tin, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

Để xây dựng Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh, phát huy đại đoàn kết toàn dân tộc và khơi dậy khát vọng phát triển đất nước là những nhiệm vụ có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau. Việc thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ này đòi hỏi sự kết hợp giữa kiên định mục tiêu chính trị, đổi mới thể chế, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, hiện đại hóa phương thức quản trị và phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân. Đối với đội ngũ giảng viên lý luận chính trị, cần tiếp tục đổi mới hoạt động nghiên cứu và giảng dạy, gắn lý luận với thực tiễn, qua đó góp phần bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến của thế hệ trẻ đối với sự phát triển bền vững của đất nước.

Th.S Hoàng Thị Kim Oanh – Bộ môn Lý luận chính trị