Giữa tốc độ đô thị hóa mạnh mẽ của thành phố Đà Nẵng, làng cổ Nam Ô (phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu) vẫn giữ được những nét văn hóa cộng đồng đặc sắc của một làng chài ven biển hàng trăm năm tuổi. Không chỉ nổi tiếng với nghề làm nước mắm truyền thống hay ghềnh đá Nam Ô, nơi đây còn là một không gian văn hóa sống động, nơi con người vẫn gắn kết với nhau bằng những giá trị cộng đồng bền chặt.

 Ghe thuyền chuẩn bị cho chuyến ra khơi 19 giờ - (ảnh Tác giả chụp 15.5.2026)

Hiện nay, Nam Ô vẫn còn khoảng 200 ghe thuyền đánh bắt gần bờ. Mỗi sáng sớm hay chiều muộn, hình ảnh những chiếc thuyền thúng, ghe cá neo đậu bên bãi biển trở thành dấu ấn quen thuộc của làng chài. Nghề biển không chỉ là sinh kế mà còn là sợi dây liên kết cộng đồng, khi người dân cùng chia sẻ kinh nghiệm đi biển, hỗ trợ nhau trong những chuyến ra khơi và cùng vượt qua những biến động của thời tiết.

Điểm đặc biệt của Nam Ô là hệ thống di tích tín ngưỡng vẫn được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ. Các thiết chế văn hóa như Lăng Ông, miếu thờ Tiền hiền, các không gian thờ Mẫu, thờ Cá Ông vẫn là trung tâm sinh hoạt tinh thần của cư dân địa phương. Những nghi lễ truyền thống không chỉ thể hiện niềm tin của ngư dân vào sự che chở của các đấng linh thiêng mà còn góp phần củng cố tinh thần đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng.

Mỗi buổi chiều, khi mặt trời dần khuất sau biển, khu vực Lăng Ông lại trở thành không gian sinh hoạt chung của người dân. Người cao tuổi tụ họp trò chuyện, kể chuyện làng xưa; trẻ em vui chơi bên bờ biển; những ngư dân trở về sau ngày lao động cùng nhau chia sẻ câu chuyện biển khơi. Những hình ảnh bình dị ấy tạo nên một nhịp sống cộng đồng hiếm thấy giữa lòng đô thị hiện đại.

        Làng Nam Ô trong lòng Đô thị - ảnh Tác giả chụp ngày 15.6.2026

Trong khi nhiều làng ven biển đã dần mất đi bản sắc truyền thống trước sức ép phát triển, Nam Ô vẫn bảo tồn được cấu trúc cộng đồng làng xã đặc trưng. Các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể vẫn hiện diện trong đời sống hằng ngày, từ nghề biển, tín ngưỡng dân gian đến những mối quan hệ láng giềng thân thiết.

Nam Ô hôm nay không chỉ là một làng cổ bên biển mà còn là minh chứng cho sức sống của văn hóa cộng đồng trong bối cảnh đô thị hóa. Giữa những tuyến đường mới, những khu đô thị hiện đại đang vươn lên, làng chài Nam Ô vẫn giữ được nét nguyên sơ, nơi con người tìm thấy sự gắn kết, sẻ chia và ký ức về một vùng biển giàu truyền thống của Đà Nẵng.

                                                                      Kim Bài – Khoa KHXH&NV