Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ-thế hệ cách mạng cho đời sau. Trong Di chúc, Người khẳng định: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”.

Trước lúc đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại cho toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta bản Di chúc lịch sử - văn kiện kết tinh tư tưởng, đạo đức, phong cách và tầm nhìn chiến lược của Người đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, lời căn dặn về bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau vẫn giữ nguyên giá trị lý luận, thực tiễn và tính thời sự. Trong Di chúc, Người yêu cầu Đảng chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng, đào tạo đoàn viên, thanh niên thành những người kế tục sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng”, vừa “chuyên”. Trong bối cảnh chuyển đổi số mở rộng không gian học tập, lao động, sáng tạo và tham gia đời sống xã hội của thanh niên, việc nghiên cứu, vận dụng tư tưởng của Người có ý nghĩa quan trọng đối với việc xác định mục tiêu, nội dung và phương thức bồi dưỡng thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới.
Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho việc giáo dục, bồi dưỡng lực lượng kế tục sự nghiệp cách mạng. Người xác định đây là vấn đề có ý nghĩa chiến lược trong đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Từ những năm đầu truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam, Người đã lựa chọn thanh niên làm lực lượng nòng cốt để tuyên truyền, tổ chức và đào tạo cán bộ. Sau khi đến Quảng Châu vào cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc mở các lớp huấn luyện chính trị nhằm chuẩn bị đội ngũ cán bộ trẻ; tháng 6-1925, Người thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Nhiều học viên sau đó trở thành cán bộ cốt cán, góp phần chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam. Thực tiễn đó cho thấy, trong tư tưởng Hồ Chí Minh, bồi dưỡng thanh niên luôn gắn liền với yêu cầu chuẩn bị lực lượng kế tục cho sự nghiệp cách mạng.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao sức trẻ, tinh thần xung kích và khả năng tiếp thu cái mới của thanh niên, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm tự học tập, tu dưỡng và rèn luyện của mỗi người trẻ. Ngay những năm đầu mới giành được chính quyền, trong Thư gửi các bạn thanh niên năm 1947, Người khẳng định: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên” . Quan điểm đó thể hiện nhận thức nhất quán của Người về vị trí và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.
Trước khi đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại bản Di chúc với những lời căn dặn sâu sắc đối với toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, trong đó dành một phần quan trọng nói về thanh niên. Người viết: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên”. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”. Việc hai lần sử dụng từ “rất” nhấn mạnh tầm quan trọng và tính cấp thiết của nhiệm vụ bồi dưỡng lực lượng kế tục. Đây là sự tổng kết sâu sắc từ thực tiễn lãnh đạo công tác thanh niên của Người, đồng thời định hướng cho quá trình giáo dục, rèn luyện và phát huy tiềm năng của thế hệ trẻ. Theo đó, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau bao gồm giáo dục lý tưởng cách mạng, truyền thống yêu nước và đạo đức; nâng cao trình độ, năng lực; chuẩn bị nguồn nhân lực kế tục sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội. Nội dung này thể hiện tầm nhìn chiến lược của Người đối với tương lai dân tộc.
Chuẩn mực vừa “hồng”, vừa “chuyên” thể hiện yêu cầu xây dựng thế hệ trẻ phát triển hài hòa giữa đức và tài. Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, đạo đức là “cái gốc” của người cách mạng, định hướng việc sử dụng tri thức và năng lực vì lợi ích của đất nước, Nhân dân. Tuy nhiên, phẩm chất đạo đức phải gắn với trình độ chuyên môn và năng lực thực tiễn; đức và tài thống nhất với nhau, tạo nên phẩm chất toàn diện của người cán bộ cách mạng. Vì vậy, thanh niên phải nâng cao ý thức làm chủ, tích cực học tập, tu dưỡng đạo đức, rèn luyện bản lĩnh và hoàn thiện năng lực chuyên môn. Đồng thời, việc học tập chủ nghĩa Mác - Lênin có ý nghĩa trang bị thế giới quan, phương pháp luận khoa học và nâng cao trình độ lý luận, giúp thế hệ trẻ nhận thức đúng quy luật vận động của xã hội, phát huy năng lực sáng tạo và tham gia hiệu quả vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
Niềm tin đối với thanh niên luôn gắn liền với yêu cầu phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của tuổi trẻ. Ngày 24-3-1961, phát biểu tại Đại hội lần thứ III của Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu thanh niên đi đầu trong phong trào thi đua yêu nước và thực hiện khẩu hiệu: “Đâu Đảng cần thanh niên có, việc gì khó thì thanh niên làm” . Ngày 25-3-1966, tại Lễ kỷ niệm 35 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam, Người ghi nhận những đóng góp to lớn của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng và khẳng định niềm tin vào tương lai vững chắc, vẻ vang của dân tộc.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau vừa thể hiện tình cảm và niềm tin sâu sắc đối với thanh niên, vừa phản ánh quan điểm biện chứng về tính kế tục trong tiến trình cách mạng. Thành quả của thế hệ đi trước chỉ có thể được bảo vệ và phát triển khi được trao truyền cho các thế hệ tiếp nối. Vì vậy, thanh niên không chỉ tiếp nhận những giá trị lịch sử, văn hóa và cách mạng của dân tộc mà còn có trách nhiệm bổ sung, phát triển các giá trị đó phù hợp với điều kiện mới. Đây là sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin: tương lai được chuẩn bị từ hiện tại thông qua quá trình xây dựng lực lượng có đủ phẩm chất và năng lực để tiếp tục sự nghiệp cách mạng. Do đó, giáo dục, bồi dưỡng thanh niên là nhiệm vụ chiến lược, thường xuyên, có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển liên tục và bền vững của cách mạng Việt Nam.
Th.S Nguyễn Tấn Tài – Giảng viên Tổ LLCT