Văn hóa Ẩm thực Việt Nam – Nhìn từ lý luận và thực tiễn là một công trình nghiên cứu có giá trị về văn hóa ẩm thực dân tộc, do GS. Trần Quốc Vượng và TS. Nguyễn Thị Bảy đồng tác giả. Cuốn sách được xuất bản năm 2010 bởi Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa và Viện Văn hóa, Hà Nội. Cuốn sách là kết quả của quá trình nghiên cứu sâu sắc về văn hóa ẩm thực Việt Nam dưới góc nhìn văn hóa học, lịch sử và dân tộc học. Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu các món ăn hay tập quán ăn uống, các tác giả còn phân tích những giá trị văn hóa, xã hội và lịch sử được phản ánh thông qua đời sống ẩm thực của người Việt. Từ đó, ẩm thực được nhìn nhận như một thành tố quan trọng cấu thành bản sắc văn hóa dân tộc.

Nội dung cuốn sách tập trung làm rõ quá trình hình thành và phát triển của văn hóa ẩm thực Việt Nam trong mối quan hệ với điều kiện tự nhiên, môi trường sinh thái, cơ cấu kinh tế nông nghiệp và đặc điểm văn hóa vùng miền. Tác phẩm phân tích những nét đặc trưng trong cách lựa chọn nguyên liệu, phương pháp chế biến, nghệ thuật thưởng thức món ăn cũng như những quy tắc ứng xử trên mâm cơm truyền thống. Bên cạnh đó, sách còn đề cập đến sự giao lưu, tiếp biến văn hóa giữa ẩm thực Việt Nam với các nền văn hóa khác, qua đó cho thấy khả năng tiếp thu và sáng tạo của dân tộc Việt trong quá trình phát triển.

Một điểm nổi bật của cuốn sách là sự kết hợp hài hòa giữa cơ sở lý luận và những dẫn chứng thực tiễn phong phú. Các tác giả không chỉ trình bày các quan điểm nghiên cứu về văn hóa ẩm thực mà còn minh họa bằng nhiều ví dụ sinh động từ đời sống thường nhật của người dân ở các vùng miền khác nhau trên cả nước. Điều này giúp người đọc có cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về vai trò của ẩm thực trong đời sống văn hóa Việt Nam.

Với nội dung khoa học, giàu tính học thuật nhưng vẫn gần gũi và dễ tiếp cận, Văn hóa Ẩm thực Việt Nam – Nhìn từ lý luận và thực tiễn là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu văn hóa cũng như những ai yêu thích và muốn tìm hiểu về bản sắc văn hóa Việt Nam thông qua nghệ thuật ẩm thực. Cuốn sách góp phần khẳng định giá trị của ẩm thực như một di sản văn hóa đặc sắc, phản ánh tâm hồn, lối sống và truyền thống lâu đời của dân tộc Việt Nam.

Giảng viên: ThS. Lê Thị Diệu Mi